Δευτέρα, 22 Αυγούστου 2011

Αρχαία Ελληνική Επιστήμη - Εισαγωγή

Αντώνης Αντωνιάδης

Αρχαία ελληνική επιστήμη, Ναι!!! και Τεχνολογία, θα προσθέσω, Και εδώ τελειώνει η εισαγωγή μου γι' αυτό το βιβλίο. Τι να γράψω παραπάνω άλλωστε από αυτά που θα διαβάσετε στα επόμενα κεφάλαια; Το μόνο ίσως που πρέπει ακόμη να διευκρινίσω είναι ότι χώρισα το βιβλίο σε τρία μέρη. Στο πρώτο, όπου θα δείτε την εξέλιξη των επιστημών και των τεχνολογικών επιτευγμάτων που κατάφεραν οι αρχαίοι μας πρόγονοι. Στο δεύτερο, όπου παρουσιάζονται κάποιες αναλύσεις μύθων σε συνδυασμό με την επιστημονική γνώση της αρχαίας εποχής, μαζί με την πιθανότητα της ύπαρξης μιας αρχαίας χαμένης γνώσης για την οποία δεν έχουμε σήμερα απτά στοιχεία παρά μονάχα από τους μύθους. Και τέλος στο τρίτο μέρος, όπου παρουσιάζονται τα αίτια της καταστροφής της ελληνικής επιστημονικής γνώσης, με ταυτόχρονη ανάλυση των λόγων για τους οποίους οι αρχαίοι Έλληνες δεν κατάφεραν να υλοποιήσουν τη βιομηχανική επανάσταση 1.000 χρόνια πριν αυτή εμφανιστεί στη Δυτική Ευρώπη. Ακόμη, στο τρίτο μέρος παρουσιάζεται και η συνέχιση των ελληνικών επιστημονικών επιτευγμάτων κατά τη Βυζαντινή Περίοδο.


Θα συμπληρώσω, μάλιστα, ότι σε κάποιους ίσως φανεί παράξενο το ότι συμπεριλάβαμε στις επιστήμες και τη Μουσική. Εδώ πρέπει να διευκρινίσω ότι η Μουσική για τους αρχαίους Έλληνες δεν ήταν μια απλή τέχνη. Ήταν κάτι παραπάνω από αυτό που εμείς οι Νεοέλληνες χρησιμοποιούμε ως υπόκρουση στην, ή για την διασκέδασή μας. Η Μουσική ήταν το μέσον επικοινωνίας καταρχήν με το Θείο και εκτός από αυτή τη μεταφυσική της υφή που τη συνδέει άμεσα με τη Θεολογία, είχε και μια επιστημονική χροιά, αφού με την προσφορά των Ορφικών και των Πυθαγορείων συνδέθηκε άμεσα με τα Μαθηματικά και εξελίχθηκε σε μέσον έρευνας για την αποσαφήνιση της ζωής και του κόσμου...

Αυτά για το βιβλίο.

... το μάθημα Ιστορίας που μελετάμε κατά τη διάρκεια όλων των σχολικών μας χρόνων δεν είναι η ελληνική ιστορία, αλλά η ιστορία των ελληνικών πολέμων...

Τώρα, ας έρθουμε στο πρόβλημα των σημερινών Ελλήνων με την Ιστορία αλλά και με τη Θετική στροφή τους προς αυτήν τα τελευταία χρόνια. Αυτό που πρέπει να τονιστεί και να διευκρινιστεί εξαρχής είναι ότι το μάθημα Ιστορίας που μελετάμε κατά τη διάρκεια όλων των σχολικών μας χρόνων δεν είναι η ελληνική ιστορία, αλλά η ιστορία των ελληνικών πολέμων και της πολιτικής κατάστασης που επικρατούσε κατά την εκάστοτε χρονική περίοδο.

Αν ανοίξετε οποιοδήποτε βιβλίο Ιστορίας, από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού μέχρι και την 3η Λυκείου, θα δείτε να επαναλαμβάνεται το ίδιο συγκεκριμένο θέμα, ο πόλεμος! Ο πόλεμος και οι μάχες που έδωσαν οι Έλληνες για να επιβιώσουν μέσα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Τώρα τελευταία έγιναν κάποιες προσπάθειες να μπουν κι άλλα στοιχεία στο μάθημα της Ιστορίας αλλά... Αλλά...

Φυσικά, αυτό οφείλεται κατά ένα μέρος στο ότι οι ιθύνοντες ήθελαν να τονώσουν τον πατριωτισμό (αποφεύγω να γράψω «εθνικό φρόνημα» γιατί σήμερα έχει πάρει μια αρνητική χροιά αυτή η φράση) των Νεοελλήνων, κάτι όμως που θα μπορούσαν να το πετύχουν και χωρίς να μας δώσουν μια συνολική εικόνα των πολέμων. αλλά να μας παρουσιάσουν τα επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων στις τέχνες και στις επιστήμες. Νομίζω ότι το αποτέλεσμα που θα ήθελαν θα ήταν το ίδιο, αν, αντί για τις μάχες, μαθαίναμε ότι οι πρόγονοι μας έκαναν χειρουργικές επεμβάσεις, προσπαθούσαν να βρουν φάρμακο για τον καρκίνο, είχαν κατασκευάσει μηχανήματα που λειτουργούσαν με κέρματα και άλλα πολλά τέτοια.

...με τα μάτια ενός παιδιού που ανακαλύπτει ένα φανταχτερό παιχνίδι...

Έτσι, και σε συνδυασμό με το κακό εκπαιδευτικό σύστημα, ήρθαμε ίσως στο λόγο για τον οποίο οι περισσότεροι Έλληνες καθώς αποφοιτούν από το Λύκειο θεωρούν την Ιστορία ένα "άχρηστο" μάθημα και αργότερα να στρέφονται προς αυτήν ως κάτι σημαντικό που μπορεί να αιτιολογήσει ή και να αποσαφηνίσει πολλές πτυχές της ζωής τους. Ωστόσο, αυτό που θεωρούν "άχρηστο" δεν είναι η Ιστορία, αλλά η ιστορία των ελληνικών πολέμων και της πολιτικής, και αυτό που ανακαλύπτουν αργότερα και στρέφονται προς αυτήν είναι ότι η Ιστορία δεν είναι μόνο πόλεμοι αλλά τέχνη και επιστήμη, γνώση και πολιτισμός. Και τότε, με τα μάτια ενός παιδιού που ανακαλύπτει ένα φανταχτερό παιχνίδι, αρχίζουν και ασχολούνται ένθερμα μαζί της. Αυτό όμως πολλές φορές γίνεται ξανά εις βάρος της Ιστορίας (βλέπε τη νεοελληνική άποψη ότι οι αρχαίοι Έλληνες ήταν εξωγήινοι). Και γράφω εις βάρος της, επειδή η ιστορία δεν είναι απλώς μια παράθεση γεγονότων και στοιχείων παλαιών εποχών, ούτε και αναμνήσεις που καθώς τις διηγείσαι πρέπει να κλαις. Αυτό που προσφέρει η Ιστορία στον άνθρωπο είναι λογική και γνώση. Είναι το βιβλίο της ανθρωπότητας που, όταν το ανοίξεις και σε όποια εποχή και αν πέσεις, αν το διαβάσεις, πρέπει να καταλάβεις το σφάλμα και το πάθημα των ανθρώπων της εποχής εκείνης και να σου γίνει μάθημα, ώστε εσύ σήμερα να μην το επαναλάβεις. Η πιο γνωστή φράση που λέγεται από τα χείλη όλων των ανθρώπων και έχει σχέση με την Ιστορία είναι "η Ιστορία επαναλαμβάνεται", ελάχιστοι όμως στάθηκαν να αναρωτηθούν για πιο λόγο τη λέμε συνεχώς. Αυτό το λέμε επειδή δεν έχουμε λάβει ποτέ στα σοβαρά αυτά που μας διδάσκει η Ιστορία. Το πάθημα δεν μας γίνεται μάθημα. Η γνώση και η λογική που μας προσφέρει η Ιστορία καταστρατηγούνται, και το μόνο που μας μένει είναι το αίμα και ο κουρνιαχτός της μάχης.

Αυτό δηλαδή που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι, όταν η Ιστορία μας διηγείται πολέμους, το κάνει για να μην ξαναπολεμήσουμε. Το κάνει για να μας διδάξει τον πόνο και την θλίψη, το αίμα και το θάνατο. Το κάνει για να μας βοηθήσει να βρούμε λύσεις, ώστε να αποφύγουμε όλα αυτά και να μην πολεμήσουμε ανώφελα. Αλλά... αλλά...

...αυτή η λογική και η γνώση είναι που στο μελλοντικό της βιβλίο 8α μας δείχνει όλους εμάς τους Νεοέλληνες ως παράδειγμα για αποφυγή...

Και όταν η Ιστορία μας διηγείται επιστήμες και τεχνολογικά επιτεύγματα, το κάνει όχι για να μείνουμε εκεί (όπως συνηθίζουμε οι Νεοέλληνες), αλλά για να προσπαθήσουμε για κάτι καλύτερο. Όταν διαβάζουμε δηλαδή για το τι μπόρεσαν να κατασκευάσουν οι πρόγονοι μας, δεν πρέπει να στεκόμαστε και να κοιτάμε τις δάφνες τους, αλλά να προσπαθούμε να τους ξεπεράσουμε, όχι για να αποδείξουμε ότι είμαστε οι καλύτεροι ή εξυπνότεροι, αλλά για να υπάρξει συνέχεια, για να υπάρξει ένα αύριο καλύτερο από το χθες. Αυτή είναι η λογική και η γνώση που προσφέρει η Ιστορία. Και αυτή η λογική και η γνώση είναι που στο μελλοντικό της βιβλίο 8α μας δείχνει όλους εμάς τους Νεοέλληνες ως παράδειγμα για αποφυγή. Γιατί; Επειδή οι απόγονοι μας θα διαβάζουν για μια εποχή που το μόνο που έκαναν οι Έλληνες ήταν να λένε «όταν εμείς φτιάχναμε παρθενώνες εσείς ζούσατε σε σπηλιές», κοροϊδεύοντας τους υπόλοιπους ανθρώπους, καπηλεύοντας τη δόξα των προγόνων τους και επαναπαυμένοι σε αυτή δεν προσπαθούσαν για τίποτα καλύτερο.

Αυτοί θα είμαστε για τους Έλληνες του αύριο. Αυτοί θα είμαστε, επειδή, ενώ διαβάζουμε την Ιστορία, δεν μαθαίνουμε από τη λογική και τη γνώση που μας προσφέρει, έτσι ο όποιος χαρακτηρισμός μας προσκολληθεί στο μέλλον θα μας αξίζει...

Πριν κλείσω αυτή την εισαγωγή, θα γράψω και μερικά λόγια για την Επιστήμη. Προσπαθώντας να βρω τι είναι η Επιστήμη, ανακάλυψα ότι οι απόψεις των μελετητών στη διευκρίνιση της έννοιας είναι πάρα πολλές. Δεν υπάρχει μια αποδεκτή θέση μεταξύ επιστημόνων, φιλοσόφων, ιστορικών και άλλων για το τι είναι η Επιστήμη. Μια άποψη αναφέρει ότι η Επιστήμη είναι το είδος της συμπεριφοράς με το οποίο οι άνθρωποι έχουν αποκτήσει τον έλεγχο του περιβάλλοντός τους, συνδέοντάς την άμεσα με την Τεχνολογία. Μια άλλη διαχωρίζει τη μεν Επιστήμη ως σύνολο θεωρητικών γνώσεων τη δε Τεχνολογία ως την εφαρμογή της θεωρητικής γνώσης για την επίλυση πρακτικών προβλημάτων. Υπάρχουν κι άλλες πολλές απόψεις σχετικά με το ερώτημα του τι είναι η Επιστήμη, που από μόνες τους γεμίζουν ένα βιβλίο. Εμείς σε αυτό το βιβλίο υιοθετήσαμε την άποψη εκείνη που δεν διαχωρίζει την Επιστήμη από την Τεχνολογία, και γι' αυτό οι φίλοι συγγραφείς δεν αναφέρονται μόνο στα διάφορα θεωρητικά επιτεύγματα αλλά και στις πρακτικές εφαρμογές τους.

Λοιπόν, μόλις αρχίσατε να διαβάζετε ένα βιβλίο Ιστορίας. Συμβουλή όλων μας είναι να αντιληφθείτε τη γνώση και τη λογική που περιέχει η Ιστορία, ώσιε να μη γίνουμε παράδειγμα προς αποφυγή για τους αυριανούς Έλληνες...

23 Δεκεμβρίου 2002
Θεσσαλονίκη



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ποια είναι η γνώμη σας;

Σχετικά άρθρα